{"id":160669,"date":"2026-10-19T13:55:13","date_gmt":"2026-10-19T10:55:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/iklim-degisikligi-norvecte-icme-suyunu-kullanilamaz-hale-getirdi\/"},"modified":"2026-10-19T13:55:13","modified_gmt":"2026-10-19T10:55:13","slug":"iklim-degisikligi-norvecte-icme-suyunu-kullanilamaz-hale-getirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/iklim-degisikligi-norvecte-icme-suyunu-kullanilamaz-hale-getirdi\/","title":{"rendered":"\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi Norve\u00e7\u2019te i\u00e7me suyunu kullan\u0131lamaz hale getirdi"},"content":{"rendered":"<p>Norve\u00e7&#8217;in Svalbard tak\u0131madalar\u0131nda bulunan Longyearbyen kasabas\u0131nda ya\u015fayanlara, sudaki a\u011f\u0131r metal kirlili\u011fi nedeniyle musluk suyunu i\u00e7memeleri uyar\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>TRT Haber\u2019in aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n en h\u0131zl\u0131 \u0131s\u0131nan b\u00f6lgelerinden birinde yer alan kasabas\u0131nda, artan s\u0131cakl\u0131klar y\u0131llard\u0131r donmu\u015f halde bulunan topra\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine neden oluyor.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan kaya\u00e7lardan s\u0131zan metaller, kasaban\u0131n temel i\u00e7me suyu kayna\u011f\u0131 olan Isdammen G\u00f6l\u00fc&#8217;ne kar\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Kuzey Kutbu&#8217;nda, Kuzey Kutbu&#8217;nun co\u011frafi noktas\u0131na yakla\u015f\u0131k 800 mil (1.287 kilometre) uzakl\u0131kta bulunan Longyearbyen, k\u00fcresel ortalaman\u0131n 5 ila 7 kat\u0131 h\u0131zla \u0131s\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>Sonbahar s\u0131cakl\u0131klar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n on y\u0131lda 4 santigrat dereceye kadar ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re su kirlili\u011finin arkas\u0131nda iki temel etken bulunuyor: Permafrost olarak bilinen ve y\u0131l boyunca donmu\u015f kalan topra\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ile eski bir maden kasabas\u0131 olan b\u00f6lgenin jeolojik yap\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>Svalbard \u00dcniversite Merkezi&#8217;nde Arktik jeolojisi uzman\u0131 Marjolaine Verret, donmu\u015f topra\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle pirit minerali i\u00e7eren kaya\u00e7lar\u0131n suyla temas etti\u011fini belirtiyor. Halk aras\u0131nda \u201captal alt\u0131n\u0131\u201d olarak da bilinen pirit, su ve oksijenle temas etti\u011finde oksitlenerek asit olu\u015fturuyor. Bu asit de kaya\u00e7lardaki a\u011f\u0131r metallerin su kaynaklar\u0131na kar\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<p>Kasabadaki temel sorun ise manganez kirlili\u011fi. Yetkililer, Eyl\u00fcl 2025&#8217;te su kaynaklar\u0131ndaki manganez seviyesinin Norve\u00e7 Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn litre ba\u015f\u0131na 50 mikrograml\u0131k tavsiye edilen s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n 25 kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etti.<\/p>\n<p>-Manganez seviyeleri d\u00fc\u015fse de i\u00e7me suyu yasa\u011f\u0131 s\u00fcr\u00fcyor<\/p>\n<p>Manganeze uzun s\u00fcre y\u00fcksek d\u00fczeyde maruz kalmak, \u00f6zellikle \u00e7ocuklarda ve bebeklerde n\u00f6rolojik sorunlara yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n<p>Kirlili\u011fin tespit edilmesinin ard\u0131ndan belediye, kasabada ya\u015fayan yakla\u015f\u0131k 2 bin 600 ki\u015fi i\u00e7in acil \u00f6nlemler ald\u0131. Yerel bir fabrikan\u0131n filtreledi\u011fi temiz suyun, bir s\u00fcpermarkette kurulan merkezi tank arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fccretsiz da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na ba\u015fland\u0131. Ayn\u0131 zamanda kirlili\u011finin nedenlerinin incelenmesine ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Manganez seviyeleri daha sonra d\u00fc\u015fse de bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde s\u00fclfat ve nikel seviyelerinin de tavsiye edilen i\u00e7me suyu s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirlendi. Bu nedenle musluk suyunun i\u00e7ilmesine y\u00f6nelik yasak devam ediyor.<\/p>\n<p>Longyearbyen Belediye Ba\u015fkan\u0131 Terje Aunevik, manganez seviyelerinin tehlikeli d\u00fczeyde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtse de yetkililerin sa\u011fl\u0131k k\u0131lavuzlar\u0131na uymak zorunda oldu\u011funu s\u00f6yledi. Aunevik, su kalitesinin iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in tamamen yeni bir su \u015febekesine ihtiya\u00e7 duyulabilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>Svalbard&#8217;da s\u0131cakl\u0131klar\u0131n s\u0131k s\u0131k s\u0131f\u0131r\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015fmesi, altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 da zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Aunevik, Norve\u00e7&#8217;te insanlar\u0131n musluk suyunu i\u00e7ebilmeyi her zaman do\u011fal kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak art\u0131k suyu d\u0131\u015far\u0131dan temin edip ta\u015f\u0131mak zorunda kalman\u0131n zorlay\u0131c\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. <\/p>\n<p>-Di\u011fer Arktik yerle\u015fimleri de risk alt\u0131nda<\/p>\n<p>Verret&#8217;e g\u00f6re Kuzey Kanada ve Alaska da benzer risklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilir. Pirit ve a\u011f\u0131r metal bak\u0131m\u0131ndan zengin kaya\u00e7lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra donmu\u015f topraklar, Arktik b\u00f6lgesinin ba\u015fka kesimlerinde de bulunuyor. <\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Norve\u00e7&#8217;in Svalbard tak\u0131madalar\u0131nda bulunan Longyearbyen kasabas\u0131nda ya\u015fayanlara, sudaki a\u011f\u0131r metal kirlili\u011fi nedeniyle musluk suyunu i\u00e7memeleri uyar\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. TRT Haber\u2019in aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n en h\u0131zl\u0131 \u0131s\u0131nan b\u00f6lgelerinden birinde yer alan kasabas\u0131nda, artan s\u0131cakl\u0131klar y\u0131llard\u0131r donmu\u015f halde bulunan topra\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine neden oluyor. Bu s\u00fcre\u00e7te a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan kaya\u00e7lardan s\u0131zan metaller, kasaban\u0131n temel i\u00e7me suyu kayna\u011f\u0131 olan Isdammen G\u00f6l\u00fc&#8217;ne &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":160670,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[80,5240,386,2603,79,2241,14850,50580],"class_list":["post-160669","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-degisikligi","tag-getirdi","tag-hale","tag-icme","tag-iklim","tag-kullanilamaz","tag-norvecte","tag-suyunu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160669"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160669"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160669\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}