{"id":160050,"date":"2026-10-16T13:55:28","date_gmt":"2026-10-16T10:55:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/claudeun-kesfettigi-bulus-uzerinde-yillardir-calisan-biyolog-otonom-kesif-tanimina-supheyle-yaklasiyor\/"},"modified":"2026-10-16T13:55:28","modified_gmt":"2026-10-16T10:55:28","slug":"claudeun-kesfettigi-bulus-uzerinde-yillardir-calisan-biyolog-otonom-kesif-tanimina-supheyle-yaklasiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/claudeun-kesfettigi-bulus-uzerinde-yillardir-calisan-biyolog-otonom-kesif-tanimina-supheyle-yaklasiyor\/","title":{"rendered":"Claude&#8217;un &#8220;ke\u015ffetti\u011fi&#8221; bulu\u015f \u00fczerinde y\u0131llard\u0131r \u00e7al\u0131\u015fan biyolog, &#8220;otonom ke\u015fif&#8221; tan\u0131m\u0131na \u015f\u00fcpheyle yakla\u015f\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>ABD merkezli yapay zeka \u015firketi Anthropic&#8217;in yapay zeka modeli Claude&#8217;un &#8220;ke\u015ffetti\u011fi&#8221; duyurulan enzim sistemi \u00fczerinde y\u0131llard\u0131r \u00e7al\u0131\u015fan biyolog Mario Rodriguez Mestre, ke\u015ffin kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bunun &#8220;otonom yapay zeka ke\u015ffi&#8221; olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 sorgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>ABD merkezli yapay zeka \u015firketi Anthropic&#8217;in 24 Eyl\u00fcl&#8217;de, geli\u015ftirdi\u011fi Claude modeli yard\u0131m\u0131yla yeni bir enzim sisteminin ke\u015ffedildi\u011fini duyurmas\u0131n\u0131n \u00fczerine bu durum, yapay zekan\u0131n bilimsel ke\u015fiflerdeki rol\u00fcne ili\u015fkin dikkati \u00e7ekici bir \u00f6rnek oldu.<\/p>\n<p>Bu konuda uzun y\u0131llard\u0131r ekibiyle \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten ancak bulgular\u0131n\u0131 kamuoyuyla hen\u00fcz payla\u015fmayan biyolog, bunun &#8220;otonom yapay zeka ke\u015ffi&#8221; olarak tan\u0131mlanmas\u0131ndan endi\u015feli.<\/p>\n<p>Bu geli\u015fme ayr\u0131ca ba\u015far\u0131n\u0131n yapay zeka arac\u0131na m\u0131 yoksa insan eme\u011fine mi atfedilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde yeni bir etik tart\u0131\u015fma do\u011fururken, insan eme\u011finden beslenerek kendini e\u011fiten yapay zekan\u0131n &#8220;h\u0131rs\u0131zl\u0131k&#8221; yapm\u0131\u015f olabilece\u011fi sorusunu ak\u0131llara getiriyor.<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Claude yeni bir enzim sistemi ke\u015ffetti&#8221;<\/p>\n<p>Anthropic&#8217;in internet sitesinden yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, yakla\u015f\u0131k 950 Claude ajan\u0131na DNA dizilimlerinden olu\u015fan b\u00fcy\u00fck bir veri taban\u0131 i\u00e7inde RNA&#8217;dan DNA sentezleyen ve &#8220;ters transkriptaz (RT)&#8221; ad\u0131 verilen enzimlerin &#8220;yeni ve ilgin\u00e7 \u00f6rneklerini&#8221; bulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde komut verildi.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 21 saatin ard\u0131ndan ajanlardan biri &#8220;dikkati \u00e7ekici&#8221; bir bulguya rastlad\u0131. Kendine \u00f6zg\u00fc DNA yaz\u0131l\u0131m\u0131 ve i\u015flevi bilinmeyen ek bir yard\u0131mc\u0131 proteini bulunan bu enzim sisteminin &#8220;tan\u0131mlay\u0131c\u0131 \u00f6zellikleri&#8221; ilk defa Claude taraf\u0131ndan fark edildi.<\/p>\n<p>Anthropic&#8217;in &#8220;Claude, yeni bir enzim sistemi ke\u015ffetti.&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131, bu enzim sistemi \u00fczerinde uzun y\u0131llard\u0131r \u00e7al\u0131\u015fan Kopenhag \u00dcniversitesinden biyolog Mestre&#8217;nin yapay zekan\u0131n kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan yararlanm\u0131\u015f olabilece\u011finden \u015f\u00fcphelenmesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Otonom ke\u015fif&#8221; tan\u0131m\u0131na temkinli<\/p>\n<p>Biyolog Mestre, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Claude&#8217;un bu sonuca, kendisi ve ekibinin bu enzim sistemi \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla y\u00f6nlendirilmi\u015f olabilece\u011fini s\u00f6yleyerek Claude&#8217;un ke\u015ffinin, kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla &#8220;\u00e7ok yak\u0131ndan \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc&#8221; vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinde Claude&#8217;a s\u0131k s\u0131k ba\u015fvurdu\u011funu belirten Mestre, &#8220;Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m s\u0131ras\u0131nda Claude&#8217;u da olduk\u00e7a yo\u011fun kulland\u0131m. Buna bilimsel analizler ve hen\u00fcz yay\u0131mlanmam\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015fmeler de dahildi. Uzant\u0131lar sayesinde Claude, projelerimizin bulundu\u011fu Google Drive ve Slack mesajlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere ara\u015ft\u0131rma ortam\u0131m\u0131n baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerine eri\u015febiliyordu.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Anthropic&#8217;in &#8220;ARTs&#8221; olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 sistemin, &#8220;jumbotrons&#8221; ad\u0131 verdikleri ve dev vir\u00fcslerde bulunan \u00f6zel bir genetik sistemle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aktaran Mestre, &#8220;Burada s\u00f6z konusu olan yaln\u0131zca benzer protein aileleri de\u011fil, ayn\u0131 vir\u00fcslerde bulunan ayn\u0131 genler.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Mestre, Claude&#8217;un, hen\u00fcz yay\u0131mlanmam\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan elde edilen bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu sonuca var\u0131p varmad\u0131\u011f\u0131 konusunda kesin bir yorum yapamayaca\u011f\u0131n\u0131n da alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek &#8220;Ancak sonucun &#8216;otonom bir yapay zeka ke\u015ffi&#8217; olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 ciddi bi\u00e7imde sorguluyorum.&#8221; ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Biyolog Mestre, Claude&#8217;a, RNA&#8217;dan DNA sentezleyen &#8220;ters transkriptazlar&#8221; \u00fczerine olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 bir biyolojik problem komutu verildi\u011fini ve modelin analiz etti\u011fi veri setinin de daha \u00f6nceden uzmanlarca hesapland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla modelin kendi analizini olu\u015fturmak yerine uzmanlar\u0131n daha \u00f6nceden belirledi\u011fi bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Mestre, bu y\u00fczden Claude&#8217;un sonucunun, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ke\u015fif olarak de\u011ferlendirilmesine endi\u015feyle yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>Mestre, Claude bu sonuca kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde varm\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda bile &#8220;S\u00f6z konusu s\u00fcreci tamamen otonom bir bilimsel ke\u015fiften ziyade yapay zeka destekli bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma olarak tan\u0131mlard\u0131m.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8211; Yapay zeka \u00e7a\u011f\u0131nda bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda veri kontrol\u00fc<\/p>\n<p>Mestre, yapay zeka \u015firketlerinin, yay\u0131mlanmam\u0131\u015f makalelerin, modellerin e\u011fitiminde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in almas\u0131 gereken \u00f6nlemlere ili\u015fkin \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara verileri \u00fczerinde \u00e7ok daha a\u00e7\u0131k ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 kontrol imkan\u0131 tan\u0131nmal\u0131. Bu kapsamda \u015feffaf veri saklama politikalar\u0131 uygulanmal\u0131, belirsiz varsay\u0131lan se\u00e7enekler yerine a\u00e7\u0131k r\u0131za al\u0131nmal\u0131, modelin \u00e7\u0131kar\u0131m s\u00fcrecinde elde etti\u011fi veriler ile e\u011fitim verileri net bi\u00e7imde ayr\u0131lmal\u0131 ve bir yapay zeka arac\u0131s\u0131n\u0131n hangi ba\u011flant\u0131l\u0131 hizmetlere eri\u015febilece\u011fi denetlenebilir \u015fekilde kontrol edilebilmeli.&#8221;<\/p>\n<p>Mestre, hassas bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda, verilerin d\u0131\u015far\u0131ya aktar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel yapay zeka sistemleri ile kurumlar\u0131n kendi kontrol\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 yapay zeka modellerinin giderek daha \u00f6nemli hale gelece\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>Kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan genomik verilerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kamuya a\u00e7\u0131k veri tabanlar\u0131ndan geldi\u011fini kaydeden Mestre, \u00f6te yandan bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131 i\u00e7in ticari bir yapay zeka sistemine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve verilerine geni\u015f eri\u015fim izni vermenin \u00e7ok daha ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Yapay zekan\u0131n art\u0131k bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funa ve bu durumun de\u011fi\u015fmesinin beklenmedi\u011fine i\u015faret eden Mestre, &#8220;As\u0131l \u00f6nemli soru, bilim insanlar\u0131n\u0131n yay\u0131mlanmam\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, gizli verileri ve fikirlerinin kayna\u011f\u0131 \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc kaybetmeden yapay zekadan yararlanabilmelerini sa\u011flayacak altyap\u0131 ve uygulamalar\u0131 nas\u0131l olu\u015fturaca\u011f\u0131m\u0131z.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>(AA\/RU\/\u00d6Z)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD merkezli yapay zeka \u015firketi Anthropic&#8217;in yapay zeka modeli Claude&#8217;un &#8220;ke\u015ffetti\u011fi&#8221; duyurulan enzim sistemi \u00fczerinde y\u0131llard\u0131r \u00e7al\u0131\u015fan biyolog Mario Rodriguez Mestre, ke\u015ffin kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bunun &#8220;otonom yapay zeka ke\u015ffi&#8221; olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 sorgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. ABD merkezli yapay zeka \u015firketi Anthropic&#8217;in 24 Eyl\u00fcl&#8217;de, geli\u015ftirdi\u011fi Claude modeli yard\u0131m\u0131yla yeni bir enzim sisteminin ke\u015ffedildi\u011fini duyurmas\u0131n\u0131n &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":160051,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[50475,50474,2327,50473,42759,1862,39563,50477,50476,791,21326,15002],"class_list":["post-160050","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-biyolog","tag-bulus","tag-calisan","tag-claudeun","tag-kesfettigi","tag-kesif","tag-otonom","tag-supheyle","tag-tanimina","tag-uzerinde","tag-yaklasiyor","tag-yillardir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160050"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160050"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160050\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}