{"id":154532,"date":"2026-09-22T17:20:35","date_gmt":"2026-09-22T14:20:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/erdogandan-bm-guvenlik-konseyinin-veto-hakkinin-kaldirilmasi-cagrisi\/"},"modified":"2026-09-22T17:20:35","modified_gmt":"2026-09-22T14:20:35","slug":"erdogandan-bm-guvenlik-konseyinin-veto-hakkinin-kaldirilmasi-cagrisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/erdogandan-bm-guvenlik-konseyinin-veto-hakkinin-kaldirilmasi-cagrisi\/","title":{"rendered":"Erdo\u011fan&#8217;dan BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin veto hakk\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, BM G\u00fcvenlik Konseyinde veto imtiyaz\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n reform i\u00e7in \u015fart oldu\u011funu belirterek, &#8220;Daha adil d\u00fcnya i\u00e7in farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131n tecr\u00fcbesini ortak zeminde bulu\u015fturmal\u0131y\u0131z.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>Erdo\u011fan, bug\u00fcn BM 81. Genel Kurulu&#8217;ndaki konu\u015fmas\u0131 \u00f6ncesinde BM Genel Konseyi&#8217;nde veto hakk\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Amerikan Bloomberg yay\u0131n\u0131nda yay\u0131mlanan yaz\u0131s\u0131nda Erdo\u011fan, son y\u0131llarda d\u00fcnya genelinde ya\u015fanan krizlerin, \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in &#8220;birka\u00e7 ba\u015fkentin iradesine b\u0131rakman\u0131n bug\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekleriyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini&#8221; s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Buna ek olarak Erdo\u011fan, uluslararas\u0131 karar alma mekanizmas\u0131n\u0131n daha demokratik hale getirilmesini \u00f6nerdi.<\/p>\n<p>\u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;ne yeni daimi \u00fcyeler eklemek yerine, hi\u00e7bir \u00fclkenin uluslararas\u0131 toplumun \u00e7o\u011funlu\u011funun iradesini tek ba\u015f\u0131na engelleyemeyece\u011fi bir d\u00fczen kurma \u00f6nerisinde bulundu.<\/p>\n<p>Veto yetkisi yaln\u0131zca BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin be\u015f daimi \u00fcyesine ait: \u00c7in, Fransa, Rusya, Birle\u015fik Krall\u0131k ve ABD. Bir daimi \u00fcyenin olumsuz oy vermesi, Konsey&#8217;deki esas nitelikteki bir karar tasar\u0131s\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na engelleyebilir.<\/p>\n<p>&#8211; Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cveto imtiyaz\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131<\/p>\n<p>AA&#8217;n\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Bloomberg i\u00e7in &#8220;BM, G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin veto hakk\u0131n\u0131 kald\u0131rmal\u0131d\u0131r&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 makale kaleme alan Erdo\u011fan, son y\u0131llarda d\u00fcnyan\u0131n tan\u0131k oldu\u011fu salg\u0131nlar, enerji krizleri, tedarik zincirlerindeki k\u0131r\u0131lmalar ve b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fmalar gibi trajedilerin, d\u00fcnyan\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu krizlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc birka\u00e7 ba\u015fkentin iradesine b\u0131rakman\u0131n bug\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekleriyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>K\u00fcresel karar alma mekanizmalar\u0131n\u0131n bug\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na uyum sa\u011flamas\u0131n\u0131n art\u0131k ertelenemez oldu\u011funu vurgulayan Erdo\u011fan, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyinin hala \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti.<\/p>\n<p>Daha etkin, adil ve hesap verebilir bir temsil anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n zorunluluk arz etti\u011fini, bunun yolunun da temsili geni\u015fletmenin yan\u0131nda, liderlik sorumlulu\u011funu adil bi\u00e7imde payla\u015fmaktan ge\u00e7ti\u011fini ifade eden Erdo\u011fan, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;Farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131n tecr\u00fcbesini, kapasitesini ve iradesini k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel meselelerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dahil etmek mecburiyetindeyiz. &#8216;D\u00fcnya 5&#8217;ten b\u00fcy\u00fckt\u00fcr&#8217; \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131z, bu y\u00f6n\u00fcyle daha geni\u015f bir sorumluluk anlay\u0131\u015f\u0131na davettir. Reform ihtiyac\u0131n\u0131 art\u0131k somut bir yol haritas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek elzemdir. Bu yol haritas\u0131n\u0131n merkezinde ise veto imtiyaz\u0131n\u0131n ilgas\u0131 yer almal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc G\u00fcvenlik Konseyine ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 yeni \u00fcyeler eklemek, karar alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn birka\u00e7 devletin elinde toplanmas\u0131 sorununu \u00e7\u00f6zmez ve imtiyazl\u0131 yap\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fletir. Veto imtiyaz\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, anlaml\u0131 her t\u00fcrl\u00fc reformun hem ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 hem de temel stratejik hedefi olmal\u0131d\u0131r. Reform, ayn\u0131 imtiyaz\u0131n ba\u015fka devletlere de tan\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na gelemez. Genel Kurul b\u00fcnyesinde, hi\u00e7bir devletin uluslararas\u0131 toplumun \u00e7o\u011funlu\u011funun iradesini kal\u0131c\u0131 olarak engelleme yetkisine sahip olmamas\u0131 ilkesi etraf\u0131nda geni\u015f bir koalisyon olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Hesap verebilirlik art\u0131r\u0131lmal\u0131&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcvenlik Konseyi ile Genel Kurul aras\u0131ndaki dengenin de yeniden kurulmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Erdo\u011fan, \u015funlar\u0131 ifade etti:<\/p>\n<p>&#8220;Genel Kurul&#8217;un yetkileri g\u00fc\u00e7lendirilmeli, daimi \u00fcyeliklerin bulunmad\u0131\u011f\u0131, G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyelerinin Genel Kurul taraf\u0131ndan belirli s\u00fcreler i\u00e7in d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak se\u00e7ildi\u011fi, yeniden g\u00f6rev almak isteyen \u00fclkelerin se\u00e7imlerde \u00fcyelerin \u00e7o\u011funlu\u011funun g\u00fcvenini yeniden kazand\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131yla G\u00fcvenlik Konseyinin temsil kapasitesi ve Genel Kurul kar\u015f\u0131s\u0131ndaki hesap verebilirli\u011fi art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Gelece\u011fin uluslararas\u0131 d\u00fczenini ge\u00e7mi\u015fin hiyerar\u015filerini muhafaza ederek kuramay\u0131z.<\/p>\n<p>D\u00fcnya tarihi bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a k\u0131sa say\u0131labilecek son \u00e7eyrek as\u0131rda ya\u015fanan geli\u015fmeler, hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 dengesinin ve hi\u00e7bir uluslararas\u0131 nizam\u0131n baki olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. \u0130nsanl\u0131\u011fa bar\u0131\u015f, istikrar ve ortak refah vadeden sistem, yeni sava\u015flar\u0131 \u00f6nlemekte, e\u015fitsizlikleri azaltmakta ve de\u011fi\u015fen g\u00fc\u00e7 dengelerine cevap vermekte yetersiz kald\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Erdo\u011fan, ekonomiden g\u00fcvenli\u011fe, teknolojiden diplomasiye kadar yeni g\u00fc\u00e7 merkezleri ortaya \u00e7\u0131karken, uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ayn\u0131 h\u0131zla uyum sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti.<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Finansmana eri\u015fimi g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131&#8221;<\/p>\n<p>Sava\u015flar, iklim krizi, d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7 ve ekonomik k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131n, devletlerin g\u00fc\u00e7l\u00fc kurumlara, dayan\u0131kl\u0131 ekonomilere ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 savunma yeteneklerine sahip olmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemini bir kez daha ortaya koydu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Erdo\u011fan, ticaret, lojistik, ula\u015ft\u0131rma ve enerji koridorlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin daha belirleyici hale geldi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Asya&#8217;n\u0131n ekonomik a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 artarken, Afrika&#8217;n\u0131n da potansiyeliyle uyumlu daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir temsil talep etti\u011fini, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin kendi \u00f6nceliklerini daha y\u00fcksek sesle dile getirdi\u011fini aktaran Erdo\u011fan, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n<p>&#8220;Baz\u0131 b\u00f6lgesel akt\u00f6rlerin artan n\u00fcfuzu, kendi co\u011frafyalar\u0131nda daha fazla sorumluluk \u00fcstlenmelerini beraberinde getiriyor. Her b\u00f6lgenin meselelerini d\u0131\u015far\u0131dan belirlenen y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130lgili \u00fclkelerin iradesini, yerel \u015fartlar\u0131 ve m\u00fc\u015fterek menfaatleri esas alan yakla\u015f\u0131mlar\u0131n daha kal\u0131c\u0131 ve istikrarl\u0131 sonu\u00e7lar \u00fcretece\u011fine inan\u0131yoruz. Diplomatik kapasitesi, ekonomik imkanlar\u0131 ve farkl\u0131 taraflarla ileti\u015fim kurabilme kabiliyeti bulunan \u00fclkelerin bar\u0131\u015f\u0131n ve istikrar\u0131n tesisinde daha etkin roller \u00fcstlenmesi, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir gerekliliktir.<\/p>\n<p>K\u00fcreselle\u015fmenin refah\u0131 yayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki beklentiler tam anlam\u0131yla kar\u015f\u0131lanmad\u0131. Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizlikler derinle\u015firken teknoloji ve ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar yeni rekabet alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu de\u011fi\u015fen ko\u015fullarda k\u00fcresel adaletin temini i\u00e7in mesuliyetler hakkaniyetle payla\u015f\u0131lmal\u0131, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin kalk\u0131nma hakk\u0131 ve ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 finansmana eri\u015fimi g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;Genel Kurul&#8217;un rol\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi \u00e7abas\u0131n\u0131 destekliyoruz&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylesi bir de\u011fi\u015fimin geni\u015f bir uluslararas\u0131 iradenin ortaya konulmas\u0131n\u0131 zaruri k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Erdo\u011fan, T\u00fcrkiye&#8217;nin g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00fcresel ili\u015fkileri ve \u00e7ok tarafl\u0131 diplomasi tecr\u00fcbesini bu reform aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n hizmetinde kullanmaya devam edece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Veto imtiyaz\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmi\u015f \u00fcyelerin karar alma s\u00fcre\u00e7lerinde daha fazla a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmas\u0131 ve Genel Kurul&#8217;un rol\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abay\u0131 desteklediklerinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Erdo\u011fan, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;Farkl\u0131 b\u00f6lgelerden \u00fclkelerin bu m\u00fc\u015fterek zeminde bulu\u015fmas\u0131, uluslararas\u0131 sistemin me\u015fruiyetini ve temsil kabiliyetini g\u00fc\u00e7lendirecektir. Bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n, birbirinden kopuk ve birbiriyle konu\u015fmayan bloklar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131yla kurulamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. &#8216;Daha adil bir d\u00fcnya&#8217; i\u00e7in farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131n tecr\u00fcbesini, kapasitesini ve iradesini ortak bir zeminde bulu\u015fturmal\u0131y\u0131z. T\u00fcrkiye, k\u00f6kl\u00fc devlet gelene\u011fi, diplomatik kapasitesi ve farkl\u0131 co\u011frafyalarla kurdu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc ili\u015fkilerle bu reform aray\u0131\u015f\u0131nda \u00fczerine d\u00fc\u015fen sorumlulu\u011fu \u00fcstlenmeye devam edecektir.&#8221;<\/p>\n<p>-BM&#8217;de oylama sistemi nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor?<\/p>\n<p>BM Genel Kurul&#8217;da t\u00fcm \u00fcye devletlerin bir oyu var ve hi\u00e7bir \u00fclkenin veto yetkisi yok.<\/p>\n<p>Ancak Genel Kurul kararlar\u0131 \u00e7o\u011fu durumda tavsiye niteli\u011finde, G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131 gibi ba\u011flay\u0131c\u0131 de\u011fil.<\/p>\n<p>Bu nedenle BM Genel Kurulu&#8217;nun veto hakk\u0131 yok. Veto yetkisi yaln\u0131zca BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin be\u015f daimi \u00fcyesine ait. Bunlar \u00c7in, Fransa, Rusya, Birle\u015fik Krall\u0131k ve ABD.<\/p>\n<p>Bir daimi \u00fcyenin olumsuz oy vermesi, Konsey&#8217;deki esas nitelikteki bir karar tasar\u0131s\u0131n\u0131 tek ba\u015f\u0131na engelleyebiliryor.<\/p>\n<p>-\u0130ngiltere&#8217;den veto hakk\u0131ndan feragat etme giri\u015fimine destek<\/p>\n<p>Di\u011fer yandan Birle\u015fik Krall\u0131k, Fransa ve Meksika&#8217;n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin daimi \u00fcyelerinin &#8220;kitlesel zul\u00fcm&#8221; durumlar\u0131nda veto haklar\u0131n\u0131 kullanmaktan g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak vazge\u00e7mesini \u00f6ng\u00f6ren giri\u015fime kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu ad\u0131mla Londra, Paris&#8217;in ard\u0131ndan s\u00f6z konusu giri\u015fimi destekleyen ikinci daimi G\u00fcvenlik Konseyi \u00fcyesi oldu. Giri\u015fim halihaz\u0131rda 128 \u00fclkenin deste\u011fini alm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, sosyal medya \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, &#8220;veto hakk\u0131n\u0131n sorumlu \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc&#8221; s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, BM G\u00fcvenlik Konseyinde veto imtiyaz\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n reform i\u00e7in \u015fart oldu\u011funu belirterek, &#8220;Daha adil d\u00fcnya i\u00e7in farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131n tecr\u00fcbesini ortak zeminde bulu\u015fturmal\u0131y\u0131z.&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu. Erdo\u011fan, bug\u00fcn BM 81. Genel Kurulu&#8217;ndaki konu\u015fmas\u0131 \u00f6ncesinde BM Genel Konseyi&#8217;nde veto hakk\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Amerikan Bloomberg yay\u0131n\u0131nda yay\u0131mlanan yaz\u0131s\u0131nda Erdo\u011fan, son y\u0131llarda d\u00fcnya genelinde ya\u015fanan &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":154533,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[683,4106,734,30535,6514,6526,18013],"class_list":["post-154532","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkiye","tag-cagrisi","tag-erdogandan","tag-guvenlik","tag-hakkinin","tag-kaldirilmasi","tag-konseyinin","tag-veto"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154532"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=154532"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/154532\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/154533"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=154532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=154532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=154532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}