T\u00fcrkiye Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek, piyasalarda d\u00fcn ya\u015fananlar\u0131n temelinde s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da fonlardaki kredi ve likidite probleminin bulundu\u011funu belirterek, “Genele yay\u0131lm\u0131\u015f bir sistemik risk s\u00f6z konusu de\u011fil. Borsada ve piyasada yap\u0131sal sorun yok.” dedi.<\/p>\n
\u015eim\u015fek, NTV \u00f6zel yay\u0131n\u0131nda g\u00fcndeme ili\u015fkin sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
Finansal \u0130stikrar Komitesinin (F\u0130K) d\u00fcn topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan \u015eim\u015fek, “Piyasalarda d\u00fcn itibar\u0131yla ya\u015fananlar\u0131n esas temeli, s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131lan fonlardaki kredi ve likidite problemi. Genele yay\u0131lm\u0131\u015f bir sistemik risk s\u00f6z konusu de\u011fil. Borsada ve fon piyasas\u0131nda yap\u0131sal bir sorun yok.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Serbest fon” diye tabir edilen bir alan bulundu\u011funu ve bu alan\u0131n d\u00fcnyada serbest ve nitelikli yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131 bir alan oldu\u011funu belirten \u015eim\u015fek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Nispeten oradaki reg\u00fclasyon daha esnek. 2006’da T\u00fcrkiye’de mevzuata girmi\u015f. 2008’de ilk o anlamda fonlar olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f. Uzun bir s\u00fcrede bu nispeten s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alan olmu\u015f. 2019’da T\u00fcrkiye Elektronik Fon Al\u0131m Sat\u0131m (TEFAS) Platformu orada i\u015flem g\u00f6rmeye ba\u015flay\u0131nca bu alan biraz b\u00fcy\u00fcyor. T\u00fcrkiye’de 2038 tane fon var, bunlar\u0131n 131’inde bahsediyoruz. Bunlara ili\u015fkin de Sermaye Piyasas\u0131 Kurulundan (SPK) detayl\u0131 a\u00e7\u0131klamayla cevap verdiler.”<\/p>\n
– “S\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da bir fonda piyasa bozucu eylemler var, gereken yap\u0131ld\u0131”<\/p>\n
\u015eim\u015fek, 2025’in sonlar\u0131nda, F\u0130K toplant\u0131s\u0131 sonras\u0131nda, bu alanda bir sorun olabilece\u011fi kayg\u0131s\u0131 \u00fczerine konuya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, gerekli d\u00fczenlemelerin yap\u0131larak tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylediklerini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
Serbest fon alan\u0131n\u0131 d\u00fcnyadaki uygulamalar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha kat\u0131 kurallara ba\u011flayan fon rehberinin a\u011fustos sonunda a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan \u015eim\u015fek, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n
“Piyasan\u0131n uyum sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7leri var. Bir kere teminat yap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lendirildi. As\u0131l teminata ili\u015fkin daha \u00f6nce kayg\u0131lar\u0131 giderecek baz\u0131 ad\u0131mlar att\u0131k. Kas\u0131m 2024’te para piyasas\u0131 fonlar\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nemli bir ad\u0131m at\u0131ld\u0131. Bu fonlar\u0131n portf\u00f6ylerinin en az y\u00fczde 10’unu, Hazine tahvil ve bonolar\u0131na yat\u0131rmas\u0131 zorunlu hale getirildi. Bak\u0131n o d\u00fczenleme bug\u00fcn i\u015fe yarayacak. Serbest fonlar i\u00e7inde bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz, uygulamaya koyaca\u011f\u0131z. \u00c7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da bir fonda maalesef piyasa bozucu eylemler var. Buna ili\u015fkin gereken yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 7 portf\u00f6y y\u00f6netim \u015firketinin bir \u015fekilde i\u015fletti\u011fi ve 131 fon SPK taraf\u0131ndan tasfiye s\u00fcrecine konulmu\u015ftu.”<\/p>\n
\u015eim\u015fek, tasfiye s\u00fcrecine ili\u015fkin de SPK’nin d\u00fcn ak\u015fam \u00fc\u00e7 ayl\u0131k kapsaml\u0131 bir yol haritas\u0131 ortaya koydu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
– \u2060\u2060”Al\u0131nan tedbirler \u015fu a\u015famada yeterli”<\/p>\n
SPK’nin i\u015flem yapt\u0131\u011f\u0131 fonlara ili\u015fkin de bilgi veren \u015eim\u015fek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Kurul, riskli olanlara ili\u015fkin gerekli ad\u0131mlar\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131r. Fon piyasas\u0131n\u0131n y\u00fczde 90’\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde i\u015flemeye devam etti. Son m\u00fcdahalelerden etkilenen fonlar, toplam fon b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 10’unu olu\u015fturuyor. Bu durum, s\u00f6z konusu fonlar\u0131n hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Tasfiye s\u00fcreci SPK’nin yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlendirme ve ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lacak. S\u00fcrecin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde borsa \u00fczerinde bir bask\u0131 olu\u015fturmas\u0131n\u0131 beklemiyoruz. S\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131daki fonda ortaya \u00e7\u0131kan yo\u011funla\u015fma riskinin di\u011fer fonlara ve piyasan\u0131n geneline yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla g\u00fc\u00e7l\u00fc tedbirler devreye al\u0131nd\u0131. S\u00fcre\u00e7 sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde ilerlemektedir. Mevcut a\u015famada al\u0131nan tedbirler yeterli”.<\/p>\n
\u015eim\u015fek, son y\u0131llarda bankac\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 finans sekt\u00f6r\u00fcne ili\u015fkin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir b\u00fcy\u00fcme oldu\u011funu ve bu alana ili\u015fkin birtak\u0131m ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, d\u00fcnyada da bu konuda baz\u0131 de\u011ferlendirmeler oldu\u011funu, buna ili\u015fkin ilave tedbirlere y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
– \u2060\u2060”Sorunlu alan\u0131 karantinaya ald\u0131k”<\/p>\n
Bankac\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 finans sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn farkl\u0131 bir alan oldu\u011funu ifade eden \u015eim\u015fek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Orada nitelikli yat\u0131r\u0131mc\u0131lardan bahsetmiyoruz. Ev ve araba almak i\u00e7in birikimlerin bir \u015fekilde y\u00f6netildi\u011fi bir alan. Orada bankalar gibi daha kat\u0131 kurallara ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu net. Fonlarla ilgili, tekrar ediyorum, gerekeni yapt\u0131k. Sorunlu alan\u0131 karantinaya ald\u0131k. Tasfiye s\u00fcreci yap\u0131lacak. Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n oradaki birikimleri belli bir s\u00fcrece yay\u0131lacak oradaki varl\u0131klar korunacak. Tasarruf finansman \u015firketi kapsam\u0131ndaki alan ise farkl\u0131. Oras\u0131 bankac\u0131l\u0131k benzeri bir alan ve \u00e7ok daha farkl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 i\u015fliyor. Tasarruf finansman \u015firketlerinde, bir portf\u00f6y y\u00f6netim \u015firketiyle ili\u015fkili bir iki kurulu\u015f var. Emlak Kat\u0131l\u0131m, konut finansman\u0131 konusunda uzman. Kat\u0131l\u0131mevim ve Birevim, bu alanda faaliyet g\u00f6steriyor. O nedenle Emlak Kat\u0131l\u0131m d\u00fcn itibar\u0131yla bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flatt\u0131. S\u00fcre\u00e7 oradaki yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 korumaya y\u00f6nelik. Bu s\u00fcrecin tamamlanmas\u0131 i\u00e7in Rekabet Kurulu, Bankac\u0131l\u0131k D\u00fczenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve SPK onay s\u00fcrecine bakacak.”<\/p>\n
\u015eim\u015fek, fon rehberiyle son d\u00f6nemde s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da fonda ya\u015fanan sorunlar\u0131n bir daha ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in d\u00fczenleme s\u00fcrecinin b\u00fcy\u00fck oranda tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de d\u00fcnyaya oranla serbest fon alan\u0131n\u0131n \u00e7ok daha kat\u0131 kurala ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren \u015eim\u015fek, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n
“D\u00fcnya da serbest fonlara ili\u015fkin yo\u011funla\u015fma konular\u0131na s\u0131n\u0131rlama yok. Biz o konular\u0131 ciddi \u015fekilde s\u0131n\u0131rlad\u0131k. Serbest fonlara ili\u015fkin alan \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde d\u00fczenlendi, bir daha bu t\u00fcrden bir hareketlili\u011fin, oynakl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fanma riski olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck. Yinede yak\u0131ndan takip edece\u011fiz. Biz, vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n portf\u00f6y tercihlerine sayg\u0131l\u0131y\u0131z. Y\u00fcksek getiri ve risk pe\u015finde ko\u015fanlar olabilir bunun alan\u0131 belli. Finansal okur yazarl\u0131\u011fa g\u00fc\u00e7l\u00fc yat\u0131r\u0131m yapt\u0131k. SPK’nin bu konuda zengin bir platfomu var. Oradan milyonlarca ki\u015fiye eri\u015fip finansal okur yazarl\u0131k konusunda e\u011fitim veriyoruz. Bu okur yazarl\u0131k temel okur yazarl\u0131k kadar de\u011ferlidir. Finansal okur yazarl\u0131\u011fa yat\u0131r\u0131m yapmaya devam edece\u011fiz.”<\/p>\n
\u015eim\u015fek, banka d\u0131\u015f\u0131 finans sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen alanlar\u0131n yak\u0131ndan izlenmesi, kaynaklar\u0131n mutlaka do\u011fru alanlarda tutulmas\u0131, vatanda\u015flar\u0131n ra\u011fbet g\u00f6sterdi\u011fi alanlarda koruman\u0131n daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
– “Kat\u0131l\u0131mevim, Birevim konusunda teredd\u00fct yok”<\/p>\n
\u015eim\u015fek, Kat\u0131l\u0131mevim ve Birevim’deki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n haklar\u0131na ili\u015fkin ne gerekiyorsa yap\u0131laca\u011f\u0131na i\u015faret ederek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Emlak Kat\u0131l\u0131m’\u0131n Kat\u0131l\u0131mevim ve Birevim ile ilgili bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 var. Oradaki kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n haklar\u0131na ili\u015fkin ne gerekiyorsa yap\u0131lacak. Orada bir teredd\u00fct yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, nitelikli ve profesyonel yat\u0131r\u0131mc\u0131 de\u011fil, bizim onlara muamelemiz farkl\u0131 olacak. Tabiri caizse orta ve uzun vadede onu bankalar gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m. Dolay\u0131syla TMSF vari bir yap\u0131, fon, teminat havuzu gibi bir yap\u0131… Kaynaklar\u0131n nerede kullan\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir d\u00fczenleme temmuz ay\u0131nda yap\u0131ld\u0131 ve ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc. O alanla ilgili olarak da tedbir ald\u0131k, ad\u0131mlar att\u0131k ama o alana ili\u015fkin tabii ki ilave \u00e7al\u0131\u015fmalar devam edecek.”<\/p>\n
– \u2060”Piyasada g\u00fcven devam ediyor”<\/p>\n
\u015eim\u015fek, sistemik bir risk olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu ancak kendilerinin gerekli tedbirler i\u00e7in haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 belirterek, her senaryoya kar\u015f\u0131 alternatif planlar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
D\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri tedbirlerin \u00e7o\u011funa ihtiya\u00e7 kalmad\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken \u015eim\u015fek, “Merkez Bankam\u0131z, ‘Rahat olun, ben gereken likiditeyi sa\u011flayaca\u011f\u0131m.’ dedi. Likidite bu t\u00fcr durumlarda \u00e7ok kritiktir. \u00c7\u00fcnk\u00fc likidite sonra kredi sorununa d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Orada gerekeni yapt\u0131k, asl\u0131nda \u00e7ok da ihtiya\u00e7 olmad\u0131.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u015eim\u015fek, BDDK ve SPK’nin de gerekli ad\u0131mlar\u0131 atarak \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revleri yerine getirdi\u011fini dile getirerek, \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n
“Gerekeni yapt\u0131k, sorunlu alan\u0131 karantinaya ald\u0131k. Tasfiye s\u00fcrecini a\u00e7\u0131klad\u0131k. Piyasada g\u00fcven devam ediyor. Piyasan\u0131n y\u00fczde 90’\u0131nda zaten sorun yoktu. Sorunlu alan dar bir alan, y\u00fczde 10’dan bahsediyoruz, bu \u00f6nemsizdir demiyorum ama onu ay\u0131rd\u0131k. Piyasan\u0131n geneline bakarsan\u0131z, geleneksel ve di\u011fer serbest fonlar\u0131n tamam\u0131 normal i\u015fleyi\u015f i\u00e7erisinde, piyasa g\u00fcveninde sorun yok ve sistemi bir risk yok. Bankac\u0131l\u0131k sistemini de genelde \u00e7ok kat\u0131 kurallara tabi tutuyoruz. Sermaye yeterlili\u011fi Basel III’\u00fcn gerektirdi\u011fi oran\u0131n bile iki kat\u0131ndan fazla. Yani sermaye yeterli, likiditede, varl\u0131k kalitesinde ve kar\u015f\u0131l\u0131klarda sorun yok. D\u00fcn, risk alg\u0131s\u0131 y\u00fcksek olsayd\u0131 CDS y\u00fckselirdi. B\u0131rak\u0131n y\u00fckselmeyi, s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa \u00f6nceki g\u00fcne g\u00f6re d\u00fc\u015ft\u00fc.”<\/p>\n
S\u00f6z konusu geli\u015fmlerin stresini Hazine’nin tahvil piyasas\u0131nda hissettiklerini belirten \u015eim\u015fek, 2,5 ve 10 y\u0131l vadeli ka\u011f\u0131tlar\u0131n faizlerinde likidite ihtiyac\u0131 kaynakl\u0131 16 Eyl\u00fcl’de sat\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, d\u00fcn o stresin de tamamen kayboldu\u011funu ve faizlerin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u015eim\u015fek, bu durumun temel nedeninin al\u0131nan do\u011fru tedbirler oldu\u011funu bildirerek, “\u015eu an piyasalar i\u015flemesi gerekti\u011fi gibi i\u015fliyor. Piyasa bozucu eylemlere girenlere ili\u015fkin olarak SPK, lisans iptalinden su\u00e7 duyurular\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn gerekli ad\u0131mlar\u0131 att\u0131, \u015fimdi konu adli makamlar\u0131n konusu. Hi\u00e7bir ayr\u0131m g\u00f6zetmeksizin yanl\u0131\u015f yapanlar sonu\u00e7lar\u0131na katlanacak.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n<\/p>\n
\u00a0<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek, piyasalarda d\u00fcn ya\u015fananlar\u0131n temelinde s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da fonlardaki kredi ve likidite probleminin bulundu\u011funu belirterek, “Genele yay\u0131lm\u0131\u015f bir sistemik risk s\u00f6z konusu de\u011fil. Borsada ve piyasada yap\u0131sal sorun yok.” dedi. \u015eim\u015fek, NTV \u00f6zel yay\u0131n\u0131nda g\u00fcndeme ili\u015fkin sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131. Finansal \u0130stikrar Komitesinin (F\u0130K) d\u00fcn topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan \u015eim\u015fek, “Piyasalarda d\u00fcn itibar\u0131yla ya\u015fananlar\u0131n …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":153706,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[18503,5345,2329,1830,49261,49262,8871,5063,5891,13225,2079,2545,37341,9452,11048,49263],"class_list":["post-153705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turkiye","tag-fon","tag-soz","tag-aciklamasi","tag-degil","tag-fonda","tag-genele","tag-gerceklesti","tag-konusu","tag-piyasalarda","tag-risk","tag-sayida","tag-simsekten","tag-sistemik","tag-sinirli","tag-yasananlar","tag-yayilmis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/153705"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=153705"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/153705\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/153706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=153705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=153705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=153705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}