{"id":150821,"date":"2026-09-02T20:21:05","date_gmt":"2026-09-02T17:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/11-ab-ulkesinden-dis-politikada-veto-yetkisinin-sinirlandirilmasi-cagrisi\/"},"modified":"2026-09-02T20:21:05","modified_gmt":"2026-09-02T17:21:05","slug":"11-ab-ulkesinden-dis-politikada-veto-yetkisinin-sinirlandirilmasi-cagrisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/11-ab-ulkesinden-dis-politikada-veto-yetkisinin-sinirlandirilmasi-cagrisi\/","title":{"rendered":"11 AB \u00fclkesinden d\u0131\u015f politikada veto yetkisinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Avusturya, Danimarka, Bel\u00e7ika, Finlandiya, Fransa, Almanya, L\u00fcksemburg, Hollanda, Romanya, \u0130spanya ve \u0130sve\u00e7, d\u0131\u015f politikada oy birli\u011finden nitelikli \u00e7o\u011funluk sistemine ge\u00e7i\u015f se\u00e7ene\u011finin de\u011ferlendirilmesini istiyor.<\/p>\n<p>Avrupa Birli\u011fi&#8217;ne \u00fcye 11 \u00fclke, son y\u0131llarda Birli\u011fin d\u0131\u015f politika alan\u0131ndaki ortak ad\u0131mlar\u0131n\u0131 felce u\u011fratan &#8220;engelleyici&#8221; vetolar\u0131n son bulmas\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirdi. \u00dclkeler, AB&#8217;nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda &#8220;samimi i\u015f birli\u011fi&#8221; ilkesinin \u00f6ncelikli olmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n<p>Euronews taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclen ve AB D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler ve G\u00fcvenlik Politikas\u0131 Y\u00fcksek Temsilcisi Kaja Kallas&#8217;a g\u00f6nderilen mektupta \u00fclkeler, &#8220;Birli\u011fin uzla\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc, me\u015fruiyetinin \u00f6nemli bir kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu nedenle, m\u00fcmk\u00fcn olan her durumda uzla\u015f\u0131 sa\u011flamaya devam edece\u011fiz&#8221; ifadelerine yer verdi.<\/p>\n<p>Ancak mektupta, &#8220;Ayn\u0131 zamanda bu uzla\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ortak hareket etmeyi engellemek yerine te\u015fvik etmesini sa\u011flamal\u0131y\u0131z. Aksi takdirde me\u015fruiyetimiz olur ancak g\u00fcc\u00fcm\u00fcz olmaz&#8221; denildi.<\/p>\n<p>Avusturya, Danimarka, Bel\u00e7ika, Finlandiya, Fransa, Almanya, L\u00fcksemburg, Hollanda, Romanya, \u0130spanya ve \u0130sve\u00e7 mektuba imza att\u0131.<\/p>\n<p>AB&#8217;nin en b\u00fcy\u00fck \u00fcyesi Almanya, Birli\u011fin d\u0131\u015f politika karar alma mekanizmas\u0131nda reform yap\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor.<\/p>\n<p>Mektupta, &#8220;Birli\u011fin d\u0131\u015f politikas\u0131; stratejik rekabet, artan istikrars\u0131zl\u0131k ve kurallara dayal\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczeni zay\u0131flatma giri\u015fimleriyle \u015fekillenen k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde de\u011fi\u015fmi\u015f bir ortamla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya,&#8221; denildi.<\/p>\n<p>&#8220;Bu ortamda, Birli\u011fin de\u011ferlerini ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunma kapasitesi, siyasi, ekonomik ve diplomatik toplam a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne kadar h\u0131zl\u0131 ve etkili \u015fekilde harekete ge\u00e7irebildi\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>AB kurallar\u0131na g\u00f6re, d\u0131\u015f politika kararlar\u0131 s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde oy birli\u011fi ile al\u0131n\u0131yor. Bu da tek bir \u00fclkenin, diledi\u011fi anda di\u011fer 26 \u00fcye devletin elini kolunu ba\u011flayabildi\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Bu tablo, Macaristan Ba\u015fbakan\u0131 Viktor Orban&#8217;\u0131n 16 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131 boyunca defalarca kendini g\u00f6sterdi. Orban, nisan ay\u0131nda iktidar\u0131 kaybetmeden \u00f6nce, vetosunu taviz koparmak ve kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ilerletmek i\u00e7in kullanarak mevkida\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak \u00f6fkelendiriyordu.<\/p>\n<p>Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Kiev ile Druzhba petrol boru hatt\u0131 konusunda esasen ilgisiz bir anla\u015fmazl\u0131k nedeniyle, AB liderlerinin bizzat \u00fczerinde uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Ukrayna&#8217;ya y\u00f6nelik 90 milyar euroluk krediyi bir anda bloke ederek e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir krizi tetikledi.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130leriye giden yol<\/p>\n<p>Orban y\u0131llar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan derslere dayanarak, mektuba imza atan \u00fclkeler, Birli\u011fin ortak d\u0131\u015f politikas\u0131na y\u00f6n vermesi ve onu geli\u015ftirmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri be\u015f ilkeyi s\u0131ral\u0131yor:<\/p>\n<p>\u201cSamimi i\u015f birli\u011fi ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dayan\u0131\u015fma ilkelerine ba\u011fl\u0131 kalmak\u201d, \u201cVetolar\u0131n yerine ge\u00e7mesi i\u00e7in yap\u0131c\u0131 \u00e7ekimserlik uygulamas\u0131n\u0131 art\u0131rmak\u201d, \u201cD\u0131\u015f politika kararlar\u0131n\u0131 &#8220;esasl\u0131 bi\u00e7imde ilgisiz&#8221; konularla ili\u015fkilendirmekten ka\u00e7\u0131nmak\u201d, \u201cOy birli\u011finden nitelikli \u00e7o\u011funlu\u011fa ge\u00e7mek i\u00e7in AB antla\u015fmalar\u0131n\u0131n sundu\u011fu se\u00e7enekleri ara\u015ft\u0131rmak\u201d, \u201cB\u00f6yle bir ge\u00e7i\u015fi engellemek i\u00e7in &#8220;gerek\u00e7elendirilmi\u015f hayati nedenler&#8221; sunmak\u201d.<\/p>\n<p>Mektupta, &#8220;Be\u015f ilkenin t\u00fcm\u00fc i\u00e7in hukuki \u00e7er\u00e7eve zaten mevcut. Bunlar\u0131 hayata ge\u00e7irmek ve b\u00f6ylece d\u0131\u015f politikam\u0131z\u0131 ilerletmek tamamen bizim elimizde,&#8221; deniliyor.<\/p>\n<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>AB Antla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131n 31. maddesi kapsam\u0131nda yer alan ve oy birli\u011finden nitelikli \u00e7o\u011funluk oylamas\u0131na ge\u00e7i\u015fi sa\u011flayabilecek s\u00f6zde &#8220;k\u00f6pr\u00fc maddesinin&#8221; (passerelle clause) i\u015fletilmesi fikri, Br\u00fcksel&#8217;de uzun s\u00fcredir tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Konu, Rusya&#8217;n\u0131n Ukrayna&#8217;ya y\u00f6nelik sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan daha fazla g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n<p>Bu ge\u00e7i\u015fin t\u00fcm alanlarda bir anda uygulanmas\u0131 yerine, vaka baz\u0131nda hayata ge\u00e7irilmesi de m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6rne\u011fin Almanya, \u0130srail yerle\u015fimleriyle ticaret konusunda oybirli\u011fiyle karar al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fikli\u011fin savunucular\u0131, nitelikli \u00e7o\u011funluk sisteminin karar alma s\u00fcre\u00e7lerini h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve gereksiz vetolar\u0131 \u00f6nleyece\u011fini belirtiyor. Kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar ise bunun demokratik me\u015fruiyeti zay\u0131flataca\u011f\u0131n\u0131 savunuyor. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcye \u00fclkeler, daha b\u00fcy\u00fck \u00fclkelerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in vetoyu \u00f6nemli bir son \u00e7are arac\u0131 olarak de\u011ferlendiriyor. Balt\u0131k \u00fclkelerinin hi\u00e7biri giri\u015fime imza atmad\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Passerelle clause&#8221;, oy birli\u011finden nitelikli \u00e7o\u011funlu\u011fa ge\u00e7i\u015fin kendisinin de oy birli\u011fi gerektirmesi nedeniyle bir &#8220;k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc&#8221; olarak nitelendiriliyor. Bu durum, de\u011fi\u015fikli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan \u00fclkelerin s\u00fcreci daha ba\u015ftan engelleyebilmesi anlam\u0131na geliyor. Ortak mektupta ise olas\u0131 bir anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ele al\u0131nmas\u0131 ve uzla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 i\u00e7in &#8220;anlaml\u0131&#8221; isti\u015fareler yap\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuluyor.<\/p>\n<p>AB&#8217;nin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 yeniden yap\u0131land\u0131rma giri\u015fimi, Orban&#8217;\u0131n yenilgisinin ard\u0131ndan ivme kazand\u0131. Pek \u00e7ok ki\u015fi bunu, son derece de\u011ferli bir f\u0131rsat penceresi olarak g\u00f6r\u00fcyor. Ancak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Avrupa \u015f\u00fcphecisi olan Marine Le Pen&#8217;in gelecek y\u0131l Fransa&#8217;daki cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imini kazanmas\u0131 halinde bu f\u0131rsat penceresinin kapanabilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p>Almanya ve Fransa, Y\u00fcksek Temsilci Kaja Kallas&#8217;\u0131n rol\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirecek, ancak onu Avrupa Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 Ursula von der Leyen&#8217;in do\u011frudan denetimi alt\u0131na sokacak bir plan\u0131 g\u00fcndeme getirdi.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avusturya, Danimarka, Bel\u00e7ika, Finlandiya, Fransa, Almanya, L\u00fcksemburg, Hollanda, Romanya, \u0130spanya ve \u0130sve\u00e7, d\u0131\u015f politikada oy birli\u011finden nitelikli \u00e7o\u011funluk sistemine ge\u00e7i\u015f se\u00e7ene\u011finin de\u011ferlendirilmesini istiyor. Avrupa Birli\u011fi&#8217;ne \u00fcye 11 \u00fclke, son y\u0131llarda Birli\u011fin d\u0131\u015f politika alan\u0131ndaki ortak ad\u0131mlar\u0131n\u0131 felce u\u011fratan &#8220;engelleyici&#8221; vetolar\u0131n son bulmas\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirdi. \u00dclkeler, AB&#8217;nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda &#8220;samimi i\u015f birli\u011fi&#8221; ilkesinin \u00f6ncelikli olmas\u0131 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":150822,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[683,4232,20152,48719,6807,18013,48718],"class_list":["post-150821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-cagrisi","tag-dis","tag-politikada","tag-sinirlandirilmasi","tag-ulkesinden","tag-veto","tag-yetkisinin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150821"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=150821"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/150821\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/150822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=150821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=150821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=150821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}