{"id":149020,"date":"2026-08-23T15:50:12","date_gmt":"2026-08-23T12:50:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/buzullar-eridikce-dev-balinalar-gronland-sularina-ilerliyor\/"},"modified":"2026-08-23T15:50:12","modified_gmt":"2026-08-23T12:50:12","slug":"buzullar-eridikce-dev-balinalar-gronland-sularina-ilerliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/buzullar-eridikce-dev-balinalar-gronland-sularina-ilerliyor\/","title":{"rendered":"Buzullar eridik\u00e7e dev balinalar Gr\u00f6nland sular\u0131na ilerliyor"},"content":{"rendered":"<p>Do\u011fu Gr\u00f6nland&#8217;daki deniz buzlar\u0131n\u0131n giderek kaybolmas\u0131, dev balinalar\u0131n daha \u00f6nce ula\u015famad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelere girmesine olanak tan\u0131yor.<\/p>\n<p>BBC\u2019nin haberine g\u00f6re, bu sonu\u00e7, onlarca y\u0131l s\u00fcren bir ara\u015ft\u0131rmaya dayan\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda kambur balinalar, minke balinalar\u0131 ve oluklu balinalar da dahil olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck balinalar\u0131ndan y\u00fczlercesinin yaz aylar\u0131nda k\u0131y\u0131 boyunca buzlardan ar\u0131nan sularda beslendi\u011fi kaydedildi ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi.<\/p>\n<p>Bu deniz memelilerinin hi\u00e7biri ge\u00e7mi\u015fte burada g\u00f6r\u00fclm\u00fcyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc buzullar, k\u0131y\u0131 sular\u0131na girmelerini engelliyordu. Ancak iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin denizleri \u0131s\u0131tmas\u0131 ve buzullar\u0131 eritmesiyle birlikte balinalar da yeni ko\u015fullara uyum sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131, Do\u011fu Gr\u00f6nland a\u00e7\u0131klar\u0131ndaki okyanus ekosisteminde ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimin sonucu olarak Kuzey Kutbu&#8217;nda mevsimsel &#8220;yo\u011fun beslenme d\u00f6nemleri&#8221; ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fim olduk\u00e7a \u00e7arp\u0131c\u0131. B\u00f6lgede gemilerle yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda 2006&#8217;ya kadar tek bir kambur balina bile g\u00f6r\u00fclmemi\u015fti.<\/p>\n<p>2007&#8217;de yedi kambur balina g\u00f6r\u00fcld\u00fc. 2024&#8217;e gelindi\u011finde ise gemilerden yap\u0131lan g\u00f6zlemlerde bu dev balinalar 150 kez kayda ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Oluklu balinalar\u0131, minke balinalar\u0131n\u0131 ve kambur balinalar\u0131 kapsayan di\u015fsiz balina grubuna y\u00f6nelik Do\u011fu Gr\u00f6nland k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki ilk sistematik hava ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan 2015 ve 2024 yazlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu verileri, uydu vericisi tak\u0131lan 15 balinan\u0131n izledi\u011fi rotalar ve \u0130nuit avc\u0131lar\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131klar\u0131yla birle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu bilgiler, ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015f\u0131ndaki Prof. Mads Peter Heide-J\u00f8rgensen&#8217;in &#8220;b\u00fcy\u00fck bir ekolojik rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi&#8221; olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 tabloyu ortaya koydu.<\/p>\n<p>Tahminlere g\u00f6re 2024 yaz\u0131nda 4 bin kambur balina, 6 bin oluklu balina ve 6 bin minke balinas\u0131 Gr\u00f6nland Denizi&#8217;ni ziyaret etti.<\/p>\n<p>Gr\u00f6nland Do\u011fal Kaynaklar Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nden Prof. Heide-J\u00f8rgensen, BBC News&#8217;e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada b\u00f6lgede &#8220;muhtemelen subarktik [Arktik alt\u0131] ku\u015fa\u011f\u0131n herhangi bir yerinde g\u00f6rebilece\u011fimiz en k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimlerin&#8221; ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bu de\u011fi\u015fimin arkas\u0131nda y\u00fckselen deniz s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ve besin kaynaklar\u0131n\u0131n artmas\u0131 bulunuyor. Balinalar\u0131n, Do\u011fu Gr\u00f6nland&#8217;\u0131n \u0131s\u0131nan sular\u0131na gelen bal\u0131klarla beslendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu \u00fc\u00e7 balina t\u00fcr\u00fcn\u00fcn yaz aylar\u0131ndaki beslenme d\u00f6nemi boyunca en az 800 bin ton bal\u0131k ve kril t\u00fcketece\u011fini tahmin ediyor.<\/p>\n<p>Ancak bu de\u011fi\u015fimin s\u00f6z konusu balina t\u00fcrlerinin toplam n\u00fcfusundaki art\u0131\u015ftan m\u0131 yoksa ba\u015fka b\u00f6lgelerden buraya g\u00f6\u00e7 etmelerinden mi kaynakland\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmadan anla\u015f\u0131lam\u0131yor.<\/p>\n<p>BBC&#8217;nin g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc di\u011fer uzmanlar, ara\u015ft\u0131rman\u0131n balinalar\u0131n Bat\u0131 Gr\u00f6nland&#8217;dan Do\u011fu Gr\u00f6nland&#8217;a do\u011fru yo\u011fun bi\u00e7imde hareket etti\u011fine i\u015faret etmesinden kayg\u0131 duyuyor. Baz\u0131 balina t\u00fcrlerinin avland\u0131\u011f\u0131 Gr\u00f6nland&#8217;da bu hassas bir konu.<\/p>\n<p>Ancak bilim insanlar\u0131, elde ettikleri bulgular\u0131n bu &#8220;f\u0131rsat\u00e7\u0131&#8221; di\u015fsiz balinalar\u0131n de\u011fi\u015fime uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta bu de\u011fi\u015fimden faydalan\u0131yor olabileceklerini g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Prof. Heide-J\u00f8rgensen&#8217;e g\u00f6re di\u011fer baz\u0131 Kuzey Kutbu t\u00fcrleri ise \u015fu anda &#8220;s\u0131k\u0131nt\u0131da&#8221;.<\/p>\n<p>Narvallar ve beyaz balinalar, ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 bu balinalarla payla\u015fmak zorunda kal\u0131yor hatta baz\u0131 durumlarda yerlerinden ediliyor.<\/p>\n<p>Prof. Heide-J\u00f8rgensen, &#8220;Baz\u0131 t\u00fcrler a\u00e7\u0131s\u0131ndan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi mutlaka bir sorun anlam\u0131na gelmiyor yeni f\u0131rsatlar yarat\u0131yor. Ancak di\u011fer t\u00fcrler ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 kaybediyor&#8221; dedi.<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u011fu Gr\u00f6nland&#8217;daki deniz buzlar\u0131n\u0131n giderek kaybolmas\u0131, dev balinalar\u0131n daha \u00f6nce ula\u015famad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelere girmesine olanak tan\u0131yor. BBC\u2019nin haberine g\u00f6re, bu sonu\u00e7, onlarca y\u0131l s\u00fcren bir ara\u015ft\u0131rmaya dayan\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda kambur balinalar, minke balinalar\u0131 ve oluklu balinalar da dahil olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck balinalar\u0131ndan y\u00fczlercesinin yaz aylar\u0131nda k\u0131y\u0131 boyunca buzlardan ar\u0131nan sularda beslendi\u011fi kaydedildi ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":149021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[15795,19560,9757,48389,18239,7686,8339],"class_list":["post-149020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-balinalar","tag-buzullar","tag-dev","tag-eridikce","tag-gronland","tag-ilerliyor","tag-sularina"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149020"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=149020"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/149020\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=149020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=149020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=149020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}