{"id":148175,"date":"2026-08-19T09:20:10","date_gmt":"2026-08-19T06:20:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/cocuklarin-ruh-sagligina-yonelik-iddialarla-metaya-karsi-acilan-dava-gorulmeye-baslandi\/"},"modified":"2026-08-19T09:20:10","modified_gmt":"2026-08-19T06:20:10","slug":"cocuklarin-ruh-sagligina-yonelik-iddialarla-metaya-karsi-acilan-dava-gorulmeye-baslandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/cocuklarin-ruh-sagligina-yonelik-iddialarla-metaya-karsi-acilan-dava-gorulmeye-baslandi\/","title":{"rendered":"&#8220;\u00c7ocuklar\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na&#8221; y\u00f6nelik iddialarla Meta&#8217;ya kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan dava g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131"},"content":{"rendered":"<p>ABD&#8217;de &#8220;\u00e7ocuklar\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verdi\u011fi&#8221; su\u00e7lamas\u0131yla Facebook ve Instagram&#8217;\u0131n sahibi Meta&#8217;ya kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan &#8220;en b\u00fcy\u00fck davalardan biri&#8221; California eyaletinde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131.Yarg\u0131\u00e7 Yvonne Gonzalez Rogers&#8217;\u0131n bakt\u0131\u011f\u0131, California eyaletinin Oakland kentindeki b\u00f6lge mahkemesinde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanan davan\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnde taraflar, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 sundu.\u00a0Davac\u0131lar\u0131 temsilen duru\u015fmada s\u00f6z alan California Ba\u015fsavc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Megan O&#8217;Neill, Meta&#8217;n\u0131n i\u015f modelinin, &#8220;kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kendine ba\u011flamak ve verilerini toplamak&#8221; \u00fczerine kurulu oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.\u00a0Bu y\u00f6ntemin &#8220;\u00f6zellikle \u00e7ocuklar \u00fczerinde i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; belirten O&#8217;Neill, Meta&#8217;n\u0131n platformu \u00e7ocuklar\u0131n s\u00fcrekli geri d\u00f6nmesini sa\u011flayacak \u015fekilde tasarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.\u00a0O&#8217;Neill, \u00e7ocuklar\u0131n Facebook ve Instagram gibi platformlara nas\u0131l \u00e7ekildi\u011finin ve Meta&#8217;n\u0131n, insanlar\u0131 uygulamalarda tutan ya da bunlara geri d\u00f6nmeye te\u015fvik eden \u00f6zellikler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla onlar\u0131 nas\u0131l &#8220;kendine ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirdi\u011finin&#8221; j\u00fcriye g\u00f6sterilece\u011fini s\u00f6yledi.\u00a0\u00c7ocuklar\u0131n uygulamalarda ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcreyi s\u0131n\u0131rlamay\u0131 ama\u00e7layan ara\u00e7lar\u0131n ise bir koruma sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan O&#8217;Neill, bunun sadece &#8220;Meta&#8217;n\u0131n kamuoyundaki imaj\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek&#8221; ve &#8220;ebeveynlerin kendilerini daha iyi hissetmelerini sa\u011flamak&#8221; gibi ama\u00e7larla var oldu\u011funu ifade etti.\u00a0O&#8217;Neill, Facebook ve Instagram gibi platformlarda, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n hesaplar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131n\u0131n bir kaza de\u011fil tercih oldu\u011funu belirterek duru\u015fma sonunda j\u00fcriden Meta&#8217;dan &#8220;hesap sormalar\u0131n\u0131&#8221; isteyeceklerini anlatt\u0131.- Meta&#8217;n\u0131n gen\u00e7lerin kendini daha iyi hissetmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 savunulduMeta ad\u0131na s\u00f6z alan avukat Paul Schmidt ise \u015firketin sosyal medyan\u0131n potansiyel zararlar\u0131na ili\u015fkin bilgileri kamuoyuyla payla\u015fma konusunda bir ge\u00e7mi\u015fe sahip oldu\u011funu savundu.J\u00fcriye gen\u00e7lerin sosyal medya kullan\u0131m\u0131yla ilgili belgeler g\u00f6steren Schmidt, bir ankette, gen\u00e7lerin y\u00fczde 20&#8217;sinin Instagram&#8217;\u0131n kendilerini k\u00f6t\u00fc hissettirdi\u011fini belirtti\u011fini ve Meta \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n da bu kesimdeki gen\u00e7lerin kendilerini daha iyi hissetmelerini sa\u011flayacak yollar bulmak i\u00e7in aktif \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.Schmidt, j\u00fcriden &#8220;a\u00e7\u0131k fikirli&#8221; olmalar\u0131n\u0131 ve davan\u0131n sonuna kadar nihai kararlar\u0131n\u0131 vermemelerini isterken davay\u0131 a\u00e7an eyaletlerin &#8220;Meta&#8217;n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 hedef alan \u00f6zelliklerin varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar oldu\u011funu ancak bunlar\u0131 kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; kan\u0131tlamalar\u0131 gerekti\u011fini belirtti.\u00a0Meta&#8217;n\u0131n, 13 ya\u015f alt\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131 tespit etmeye yarayacak bilgisayar modelleri olu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilecek nitelikteki \u00e7ocuk verilerini saklamas\u0131na yasal olarak izin verilmedi\u011fini ifade eden Schmidt, \u015firketin Facebook&#8217;ta ve daha sonra Instagram&#8217;da her zaman ya\u015f bilgisi giri\u015fi talep etti\u011fini ve insanlar\u0131n ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bildirmesine olanak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.- Davan\u0131n haftalarca devam etmesi bekleniyorHaftalarca s\u00fcrece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen davada, Meta \u00dcst Y\u00f6neticisi (CEO) Mark Zuckerberg ve Instagram Ba\u015fkan\u0131 Adam Mosseri&#8217;nin yan\u0131 s\u0131ra mevcut ve eski Meta \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ile psikoloji alan\u0131nda uzmanlar\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu d\u00fczinelerce ki\u015finin s\u00f6z almas\u0131 bekleniyor.D\u00fcn g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanan davada, Meta&#8217;ya kar\u015f\u0131 dava a\u00e7an 29 eyaletten California, Colorado, Kentucky ve New Jersey&#8217;nin eyalet yasalar\u0131 ve di\u011fer eyaletlerin federal yasalara dair iddialar\u0131 ile \u015firketin bu kapsamdaki savunmalar\u0131 dinlenecek.Di\u011fer 25 eyaletin yerel yasalar\u0131yla ilgili &#8220;tasar\u0131m ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k&#8221; su\u00e7lamalar\u0131 ise daha ileri bir tarihte ayr\u0131 duru\u015fmalarda ele al\u0131nacak.\u00a0Belirlenen j\u00fcri, duru\u015fma s\u00fcrecinde yaln\u0131zca dan\u0131\u015fma niteli\u011finde bir rol \u00fcstlenecek. Meta&#8217;n\u0131n herhangi bir kusurdan \u00f6t\u00fcr\u00fc sorumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve \u015fayet sorumluysa \u015firkete hangi ceza veya yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanaca\u011f\u0131na dair nihai karar\u0131, Yarg\u0131\u00e7 Rogers verecek.Davan\u0131n sonucunun, geri kalan eyaletlerin iddialar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fine dair yol g\u00f6sterebilece\u011fi, Facebook ve Instagram&#8217;\u0131n i\u015fleyi\u015f bi\u00e7imini yeniden \u015fekillendirebilece\u011fi ve Meta&#8217;y\u0131 milyarlarca dolar tutar\u0131nda ceza \u00f6demeye zorlayabilece\u011fi de\u011ferlendiriliyor.\u00a0Meta kendi hesaplamalar\u0131na g\u00f6re, davay\u0131 kaybederse 1,4 trilyon dolara varan cezalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilece\u011fini belirtirken bu miktar, \u015firketin piyasa de\u011ferine yak\u0131n olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra &#8220;hukuk tarihinde benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc&#8221; ifade ediyor.- Maddi ceza ve i\u015fletme \u015feklinin de\u011fi\u015fmesini i\u00e7erebilecek yapt\u0131r\u0131mlar talep edilmi\u015ftiAralar\u0131nda California, New York ve Colorado&#8217;nun da bulundu\u011fu \u00e7ok say\u0131da ABD eyaleti, Facebook ve Instagram&#8217;\u0131n \u00e7at\u0131 \u015firketi Meta&#8217;ya kar\u015f\u0131 Ekim 2023&#8217;te dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.Davada, Meta&#8217;n\u0131n s\u0131rf daha fazla reklam geliri elde etmek amac\u0131yla gen\u00e7leri ve \u00e7ocuklar\u0131 kas\u0131tl\u0131 olarak platformlar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getiren tasar\u0131mlar kulland\u0131\u011f\u0131 ve bu durumun gen\u00e7lerin ruhsal ve fiziksel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na verdi\u011fi b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 bilmesine ra\u011fmen halk\u0131 yan\u0131ltt\u0131\u011f\u0131 iddia edilmi\u015fti.\u015eirketin ana hedefinin, gen\u00e7lerin platformda daha fazla zaman ge\u00e7irmesi oldu\u011fu belirtilen davada, Meta&#8217;n\u0131n geli\u015fmekte olan gen\u00e7 beyinlerin zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 bilerek onlar\u0131 hedef alan \u00f6zellikler geli\u015ftirdi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.\u00a0Bunlar aras\u0131nda dopamini tetikleyen \u00f6neri algoritmalar\u0131, sosyal k\u0131yaslamaya ve dolay\u0131s\u0131yla zarara yol a\u00e7an &#8220;Be\u011fen&#8221; butonlar\u0131, gen\u00e7leri uygulamaya \u00e7eken s\u00fcrekli bildirimler, v\u00fccut alg\u0131s\u0131 bozuklu\u011funa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bilinen g\u00f6rsel filtreler, uygulamadan \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran &#8220;sonsuz kayd\u0131rma&#8221; format\u0131 gibi \u00f6zellikler s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131.Meta&#8217;n\u0131n kendi i\u00e7 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n, platformun gen\u00e7lerde depresyon, anksiyete, uykusuzluk ve hayat d\u00fczeninin bozulmas\u0131 gibi ciddi sorunlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi ancak \u015firketin bunu inkar ederek yan\u0131lt\u0131c\u0131 raporlar yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 savunulmu\u015ftu.\u00a0\u015eirketin \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7evrim i\u00e7i gizlili\u011fini korumaya y\u00f6nelik yasay\u0131 da ihlal etti\u011fi belirtilerek &#8220;ebeveynlerinden izin almadan 13 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n ki\u015fisel verilerini toplad\u0131\u011f\u0131&#8221; iddia edilmi\u015fti.\u00a0Davac\u0131 eyaletler, Meta&#8217;n\u0131n devam eden &#8220;hukuka ayk\u0131r\u0131&#8221; uygulamalar\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 ve eyalet veya federal yasalar kapsam\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen di\u011fer yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015fti.Bu yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n, \u015firkete a\u011f\u0131r maddi cezalar\u0131n verilmesinin yan\u0131 s\u0131ra Meta&#8217;y\u0131 platformlar\u0131n\u0131 i\u015fletme bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirmeye zorlayabilecek bir karar\u0131 da i\u00e7erebilece\u011fi belirtiliyor.(AA\/CPY\/\u00d6Z)<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD&#8217;de &#8220;\u00e7ocuklar\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verdi\u011fi&#8221; su\u00e7lamas\u0131yla Facebook ve Instagram&#8217;\u0131n sahibi Meta&#8217;ya kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan &#8220;en b\u00fcy\u00fck davalardan biri&#8221; California eyaletinde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131.Yarg\u0131\u00e7 Yvonne Gonzalez Rogers&#8217;\u0131n bakt\u0131\u011f\u0131, California eyaletinin Oakland kentindeki b\u00f6lge mahkemesinde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanan davan\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnde taraflar, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 sundu.\u00a0Davac\u0131lar\u0131 temsilen duru\u015fmada s\u00f6z alan California Ba\u015fsavc\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Megan O&#8217;Neill, Meta&#8217;n\u0131n i\u015f modelinin, &#8220;kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kendine &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":148176,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[18,2749,613,2257,46948,32813,17,14485,2856,14230,1046],"class_list":["post-148175","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-acilan","tag-baslandi","tag-cocuklarin","tag-dava","tag-gorulmeye","tag-iddialarla","tag-karsi","tag-metaya","tag-ruh","tag-sagligina","tag-yonelik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148175"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148175"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148175\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/148176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}