NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, \u0130ran ile ABD aras\u0131ndaki mutabakat\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, talep edilmesi halinde NATO’nun H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131’n\u0131n yeniden g\u00fcvenli \u015fekilde ula\u015f\u0131ma a\u00e7\u0131lmas\u0131na destek vermeye haz\u0131r oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Rutte, yar\u0131n Br\u00fcksel’deki karargahta d\u00fczenlenecek Savunma Bakanlar\u0131 Toplant\u0131s\u0131 \u00f6ncesinde bas\u0131na a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
Toplant\u0131da 7-8 Temmuz’da Ankara’da yap\u0131lacak NATO zirvesinin haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n ele al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 belirten Rutte, “Dinamik bir g\u00fcvenlik ortam\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olmaya devam ediyoruz ve m\u00fcttefikler, sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 cayd\u0131rmaya ve herhangi bir tehdide kar\u015f\u0131 kendimizi savunmaya haz\u0131r olmam\u0131z\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Burada \u00f6zellikle Ba\u015fkan (Donald) Trump’\u0131n \u0130ran ile yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmay\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmek istiyorum.” dedi.<\/p>\n
ABD’nin “n\u00fckleer silaha sahip bir \u0130ran tehdidini \u00f6nlemeye” y\u00f6nelik eyleminin t\u00fcm m\u00fcttefikleri rahatlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Rutte, “Ayr\u0131ca Ba\u015fkan Trump’\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fma, \u0130ran’\u0131n hi\u00e7bir zaman n\u00fckleer silah elde etmemesini sa\u011flamak i\u00e7in f\u0131rsat yaratm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131’nda serbest ge\u00e7i\u015fin yeniden sa\u011flanmas\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ilerleme olacakt\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Rutte, Fransa ve \u0130ngiltere \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki giri\u015fime bir\u00e7ok m\u00fcttefikin destek vermeye haz\u0131r oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
AA muhabirinin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131’na ili\u015fkin sorusunu yan\u0131tlayan Rutte, konunun NATO’nun sorumluluk alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu ancak m\u00fcttefiklerin son d\u00f6nemde b\u00f6lgeye y\u00f6nelik haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\u0130ngiltere ve Fransa’n\u0131n s\u00fcreci koordine etti\u011fini aktaran Rutte, son iki ay i\u00e7erisinde Avrupal\u0131 m\u00fcttefikler ve b\u00f6lgeye yak\u0131n di\u011fer akt\u00f6rler taraf\u0131ndan may\u0131n temizleme kapasitesi, radar sistemleri ve \u00e7e\u015fitli teknolojiler alan\u0131nda \u00f6nemli \u00f6n konu\u015fland\u0131rmalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Rutte, NATO’nun olas\u0131 rol\u00fcne ili\u015fkin, “E\u011fer faydal\u0131 olacaksa elbette bir rol oynar\u0131z ama bunu bize ihtiya\u00e7 duymadan yapabilirlerse bu da sorun de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla talep edilmesi halinde her zaman yard\u0131mc\u0131 olmaya haz\u0131r\u0131z.” dedi.<\/p>\n
B\u00f6lgedeki temel sorunlardan birinin may\u0131nlar oldu\u011funu vurgulayan Rutte, Avrupal\u0131 \u00fclkelerin bu alanda \u00f6nemli kapasitelere sahip oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
S\u00fcrecin NATO taraf\u0131ndan y\u00f6netilmedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Rutte, “Biz s\u00fcreci takip ediyoruz fakat liderlik etmiyoruz. Bu s\u00fcre\u00e7 esas olarak Frans\u0131zlar ve \u0130ngilizler taraf\u0131ndan Amerikal\u0131larla y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
– Savunma sanayi \u00fcretimi<\/p>\n
Bakanlar\u0131n yar\u0131nki toplant\u0131da, ge\u00e7en y\u0131lki Lahey Zirvesi’nde al\u0131nan savunma harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rma karar\u0131 uyar\u0131nca somut ve g\u00fcvenilir planlar sunmalar\u0131n\u0131 bekledi\u011fini belirten Rutte, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“2025 y\u0131l\u0131nda savunma yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f g\u00f6rd\u00fck. Avrupal\u0131 m\u00fcttefikler ve Kanada temel savunma harcamalar\u0131n\u0131 90 milyar dolar\u0131n \u00fczerinde art\u0131rd\u0131. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir rakam. Sadece bir y\u0131lda yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 20’lik art\u0131\u015f anlam\u0131na geliyor. 2026 y\u0131l\u0131 i\u00e7in de ilave art\u0131\u015flar \u015fimdiden planlanm\u0131\u015f durumda.”<\/p>\n
Savunma sanayi \u00fcretimindeki yetersizli\u011fin t\u00fcm \u0130ttifak\u0131n ortak sorunu oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Rutte, ABD, Avrupa ve Kanada’n\u0131n \u00fcretim kapasitesini art\u0131rmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
2026 y\u0131l\u0131nda da savunma sanayi \u00fcretimine \u00f6nemli kaynak aktar\u0131lmas\u0131n\u0131n beklendi\u011fini ifade eden Rutte, T\u00fcrkiye’nin savunma sanayi kapasitesine de dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Rutte, “2026 i\u00e7in gelen rakamlara bakt\u0131\u011f\u0131mda, bunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn savunma sanayi \u00fcretimine y\u00f6nlendirilece\u011fini biliyoruz. Bu da T\u00fcrkiye’deki gibi \u015firketlerin ki san\u0131r\u0131m T\u00fcrkiye’de 3 binden fazla savunma sanayi \u015firketi bulunuyor, burada pazar\u0131n mevcut oldu\u011funu g\u00f6rmesi anlam\u0131na geliyor.” dedi.<\/p>\n
Ayn\u0131 durumun Almanya, Fransa, Hollanda ve di\u011fer m\u00fcttefik \u00fclkelerin savunma sanayi \u015firketleri i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu belirten Rutte, \u00f6nceli\u011finin \u00fcretim kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Rutte, savunma sanayi alan\u0131ndaki \u00e7abalar\u0131n transatlantik niteli\u011finin korunmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret ederek, Avrupa ile ABD’nin birbirine ihtiya\u00e7 duydu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Ukrayna sava\u015f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan derslerin de savunma sanayi ve teknoloji alan\u0131nda ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Rutte, “Ayr\u0131ca Avrupa a\u00e7\u0131s\u0131ndan da T\u00fcrkiye, Norve\u00e7 ve \u0130ngiltere gibi \u00fclkelerin Avrupa’n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca kat\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
– ABD’nin Avrupa’daki katk\u0131lar\u0131n\u0131 azaltmas\u0131<\/p>\n
Rutte, ABD’nin Avrupa’daki askeri katk\u0131lar\u0131n\u0131 azaltarak NATO Kuvvet Modeli’ne yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131lar\u0131 yeniden d\u00fczenlemesi konusunda da \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Baz\u0131 durumlarda bu, ABD’nin m\u00fcttefiklerinden uzakla\u015fmas\u0131 \u015feklinde bir sorun olarak yans\u0131t\u0131ld\u0131 ancak ger\u00e7ek bu de\u011fildir. ABD, NATO’ya ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015ftur. Bu ba\u011fl\u0131l\u0131k, m\u00fcttefiklerin Avrupa’daki g\u00fcvenli\u011fimizin sorumlulu\u011funu daha adil \u015fekilde payla\u015fmalar\u0131 beklentisini de beraberinde getiriyor.”<\/p>\n
“Daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir NATO i\u00e7inde daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Avrupa”n\u0131n hedeflendi\u011fini vurgulayan Rutte, azalt\u0131lan g\u00fc\u00e7lerin tam olarak neler oldu\u011fu ve halihaz\u0131rda NATO planlar\u0131na etki edip etmedi\u011fiyle ilgili soruya \u015fu yan\u0131t\u0131 verdi:<\/p>\n
“Bu soruya evet veya hay\u0131r diye cevap vermek \u00e7ok zor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu 5. maddenin ne zaman ve nas\u0131l devreye girece\u011fiyle ilgili. ABD’nin NATO Kuvvet Modeli ile katk\u0131lar\u0131n\u0131 ayarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi, di\u011fer m\u00fcttefiklerin de devreye girmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na geliyor.”<\/p>\n
Rutte, “Ankara Zirvesi’nde ABD taraf\u0131ndan azalt\u0131lan t\u00fcm bu kapasitelerin telafi edilece\u011finden emin misiniz?” sorusuna yan\u0131t\u0131nda, “Tekrar ediyorum, bu teknik olarak \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir konu ancak \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey, ABD’nin \u015fimdiye kadar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin telafi edilmesi, bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131n kapat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Durum \u00e7ok iyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, \u00e7o\u011fu tamamland\u0131, baz\u0131lar\u0131 neredeyse tamamland\u0131 ve baz\u0131lar\u0131 daha fazla tart\u0131\u015fma ve g\u00f6r\u00fc\u015fme gerektiriyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
(AA\/RU\/TU\u011e)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, \u0130ran ile ABD aras\u0131ndaki mutabakat\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, talep edilmesi halinde NATO’nun H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131’n\u0131n yeniden g\u00fcvenli \u015fekilde ula\u015f\u0131ma a\u00e7\u0131lmas\u0131na destek vermeye haz\u0131r oldu\u011funu belirtti. Rutte, yar\u0131n Br\u00fcksel’deki karargahta d\u00fczenlenecek Savunma Bakanlar\u0131 Toplant\u0131s\u0131 \u00f6ncesinde bas\u0131na a\u00e7\u0131klamalarda bulundu. Toplant\u0131da 7-8 Temmuz’da Ankara’da yap\u0131lacak NATO zirvesinin haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n ele al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 belirten Rutte, “Dinamik bir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":134738,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[2810,29728,29709,1094,1814,29551,10859,1352,9641,841,568,466],"class_list":["post-134737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-acilmasi","tag-bogazinin","tag-cabalarina","tag-destek","tag-hazir","tag-hurmuz","tag-natonun","tag-oldugunu","tag-rutte","tag-soyledi","tag-vermeye","tag-yeniden"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134737"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=134737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134737\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/134738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=134737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=134737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kibrishost.com\/tak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=134737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}